Dok gotovo svaka namirnica u našoj kuhinji ima svoj rok trajanja, jedna staklenka na policama prkosi zakonima vremena. Arheolozi su u drevnim egipatskim grobnicama pronalazili posude s medom stare više od 3.000 godina i taj med je i dalje bio potpuno jestiv. Tajna ove fascinantne prirodne dugovječnosti leži u savršenom hemijskom sastavu koji stvara okruženje u kojem mikroorganizmi jednostavno ne mogu preživjeti.
Iza svake kapi meda stoji precizna biološka i hemijska mašinerija pčela koja ovaj pčelinji proizvod pretvara u prirodno konzerviranu hranu.
Popis sadržaja
1. Ekstremna suša: Nedostatak vode
Bakterijama i gljivicama za razmnožavanje i opstanak neophodna je vlaga. Med se u svom prirodnom obliku sastoji od oko 80% šećera i manje od 18% vode. Zbog tako visoke koncentracije šećera, med djeluje kao “spužva” koja kroz proces osmoze izvlači vlagu iz bilo kojeg mikroorganizma koji dospije u njega, efikasno ga dehidrirajući i uništavajući prije nego što uzrokuje kvarenje.
2. Prirodna kiselost
Iako je izuzetno sladak, med je po svom hemijskom sastavu zapravo kiseo. Njegova pH vrijednost se kreće između 3 i 4,5, što je nivo kiselosti uporediv sa sirćetom ili sokom od limuna. Ova kiselost potiče od mravlje, limunske i mliječne kiseline, a prvenstveno od glukonske kiseline koja nastaje tokom prerade nektara. Većina štetnih bakterija preferira neutralno okruženje, pa je ovakva kiselost za njih nepremostiva prepreka.
3. Pčelinji enzim i vodonik-peroksid
Kada sakupljaju nektar, pčele u njega dodaju enzim zvani glukoza-oksidaza. Dok med sazrijeva u saću, ovaj enzim razlaže šećere i stvara dva sporedna produkta: glukonsku kiselinu i vodonik-peroksid (poznat kao hidrogen). Vodonik-peroksid je moćan prirodni antiseptik koji dodatno sprečava razvoj bilo kakvih klica ili plijesni.
Zašto se med kristališe i kako ga pravilno čuvati?
Česta je zabluda da je kristalisani med pokvaren ili “lažan”. Kristalizacija je potpuno prirodan proces separacije glukoze i fruktoze i zapravo je dokaz da se radi o čistom, nepasterizovanom medu.
Da bi med zaista trajao vječno, potrebno je ispoštovati samo jedno pravilo: zaštititi ga od vlage. Posuda mora biti čvrsto zatvorena i čuvana na suhom mjestu. Ukoliko u staklenku dospije voda ili ga zahvatite mokrom kašikom, razblažićete nivo šećera i omogućiti kvascima da započnu proces fermentacije.
Med nije samo prirodni zaslađivač, već jedno od najvećih čuda prirode ,proizvod napravljen toliko savršeno da ga ni milenijumi ne mogu uništiti.