Bosna i Hercegovina: Početak operacije “Sana ’95”
Operacija “Sana ’95”, koja je započela u ranim jutarnjim satima 14. septembra 1995. godine, predstavlja najopsežniji i najznačajniji vojni poduhvat 5. Korpusa Armije RBiH.
Nakon višegodišnjeg života pod surovom opsadom i borbe na više frontova protiv agresorskih formacija, ali i paravojnih jedinica tzv. “Narodne odbrane” Fikreta Abdića ,pripadnici 5. Korpusa, pod vodstvom generala Atifa Dudakovića, prešli su u siloviti napad. Ova strateška ofanziva razbila je blokadu i donijela slobodu brojnim mjestima širom Bosanske Krajine, vraćajući pod kontrolu teritoriju koja danas čini Unsko-sanski kanton.
Uspjeh operacije bio je rezultat zajedničkog djelovanja; ključnu podršku na terenu pružili su borci 7. korpusa na čelu s generalom Mehmedom Alagićem, uz sadejstvo mnogih drugih jedinica Armije RBiH. Slom neprijateljskih linija krunisan je ulaskom u Sanski Most 10. oktobra 1995. godine, čime su stvoreni preduslovi za uspostavljanje mira i potpisivanje Dejtonskog sporazuma. Iz ugla moderne historije BiH, “Sana ’95” ostaje upečatljiv primjer vojničkog prkosa, vrhunske taktičke pripreme i nepokolebljivog jedinstva u borbi za suverenitet države.
Evropa: Napoleon pred Moskvom i beogradski “Septembarski ustav”
- 1812. — Napoleonova “Velika armija” stigla je pred zidine Moskve i zauzela prethodnice grada. Umjesto očekivane predaje, Francuze je dočekao pust grad i požari koje su organizovali sami Rusi, što je ubrzo označilo početak katastrofalnog povlačenja francuske vojske.
- 1931. — U Beogradu je objavljen “Septembarski ustav” (Oktroisani ustav) kojim je kralj Aleksandar Karađorđević formalno prekinuo Šestojanuarsku diktaturu, zadržavši ipak apsolutnu vlast u Kraljevini Jugoslaviji.
Svijet: Sonda na Mjesecu, osnivanje OPEC-a i novi predsjednik SAD-a
- 1901. — Nakon atentata preminuo je 25. predsjednik SAD-a William McKinley. Istog dneva dužnost preuzima Theodore Roosevelt, koji sa 42 godine postaje najmlađi predsjednik u historiji SAD-a.
- 1959. — Sovjetska kosmička sonda Luna 2 postala je prvi objekat napravljen ljudskom rukom koji je sletio (impatkirao) na površinu Mjeseca, čime je SSSR preuzeo rano vodstvo u svemirskoj utrci.
- 1960. — Na konferenciji u Bagdadu osnovan je OPEC (Organizacija zemalja izvoznica nafte) s ciljem koordinacije proizvodnje i cijena sirove nafte na globalnom tržištu.
Rođeni na današnji dan
- 1769. — Alexander von Humboldt, njemački geograf, prirodoslovac i istraživač koji se smatra jednim od osnivača moderne geografije.
- 1947. — Sam Neill, poznati novozelandski glumac, najpoznatiji po ulozi dr. Alana Granta u filmskom serijalu Jurassic Park.
- 1983. — Amy Winehouse, engleska pjevačica i tekstopisac, prepoznatljiva po jedinstvenom vokalu i mješavini soul, jazz i R&B žanrova.
Umrli na današnji dan
- 1321. — Dante Alighieri, italijanski pjesnik, prozaista i političar, autor spjeva Božanstvena komedija koji se smatra jednim od najvećih djela svjetske književnosti.
- 1927. — Isadora Duncan, američka plesačica, pionirka modernog plesa koja je tragično stradala u automobilskoj nesreći u Nici.
- 1982. — Grace Kelly, američka glumica, dobitnica Oscara i kneginja od Monaka, koja je preminula od posljedica saobraćajne nesreće.